แก้ไขตาสองชั้นหลายชั้น, แก้ไขเยื่อบุตาปลิ้น, แก้ไขขนตาปลอน, ภาวะหนังตาปลิ้น, กล้ามเนื้อตาอ่อนแรงไม่เท่ากัน (รวมถึงการแก้รอยพับซ้อนและการเปลี่ยนชั้นตาจาก Out-line เป็น In-line)

แก้ไขตาสองชั้นหลายชั้น, แก้ไขเยื่อบุตาปลิ้น, แก้ไขขนตาปลอน, ภาวะหนังตาปลิ้น, กล้ามเนื้อตาอ่อนแรงไม่เท่ากัน (รวมถึงการแก้รอยพับซ้อนและการเปลี่ยนชั้นตาจาก Out-line เป็น In-line)

หัวข้อในวันนี้ ผมขอหยิบยกเคสคนไข้ที่เพิ่งมาติดตามผลหลังผ่าตัด 4 เดือนมาแชร์ เพื่อเป็นข้อมูลความรู้ให้กับทุกท่านครับ

คนไข้ท่านนี้เคยผ่านการผ่าตัดแก้ไขกล้ามเนื้อตาแบบกรีดจากโรงพยาบาลอื่นมาแล้ว ซึ่งส่งผลให้เกิดรอยแผลเป็นที่รุนแรงและมีภาวะเยื่อบุตาปลิ้นอย่างเห็นได้ชัด

แถมด้วยปัญหาความไม่สมมาตรของดวงตาครับ

เมื่อมองในมุมที่มีแสงน้อยจะเห็นรอยแผลเป็นชัดเจนยิ่งขึ้น

ลองสังเกตตาข้างซ้ายของคนไข้ (ข้างขวาในรูป) หลังจากผ่าตัดแก้ไขกล้ามเนื้อตามา

มีการพยายามสร้างชั้นตาแบบ Out-line อย่างฝืนธรรมชาติ ทำให้เกิดรอยแผลเป็นบุ๋มบริเวณใกล้หัวตา และมีรอยพับซ้อนกันหลายชั้นอย่างรุนแรง

รวมถึงปัญหาเยื่อบุตาปลิ้นด้วยครับ

ส่วนตาอีกข้างดูง่วงนอนเล็กน้อย เมื่อมองในที่สว่างจะเห็นว่าแรงในการลืมตาลดลงมาก แม้ว่าคนไข้จะมีโครงสร้างใบหน้าไม่สมมาตร (Asymmetry) อยู่บ้าง แต่เราสามารถปรับแก้ให้ดูดีขึ้นได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้

เป้าหมายของการผ่าตัดมีดังนี้:

1. ลดระดับชั้นตาให้ต่ำลง

2. แก้ไขภาวะเยื่อบุตาปลิ้นและขนตาปลอนให้ได้มากที่สุด

3. เปลี่ยนชั้นตาจาก Out-line ให้เป็นความรู้สึกแบบ In-out line

4. ปรับรูม่านตาให้ดูสมมาตรกันมากที่สุด

5. แก้ไขปัญหารอยพับซ้อนหลายชั้น

สำหรับการลดระดับชั้นตา ผมใช้วิธีการกำหนดเส้นชั้นตาใหม่ให้ต่ำลงและเลาะพังผืดเดิมออก

ในส่วนของรอยพับซ้อน โดยส่วนตัวผมชอบวิธีที่ไม่ต้องฉีดไขมันให้มากที่สุด ดังนั้นเคสนี้จึงดำเนินการโดยไม่มีการฉีดไขมันครับ

ส่วนภาวะเยื่อบุตาปลิ้น ปกติจะแก้ไขไปพร้อมกันแต่ไม่ใช่เป้าหมายหลัก หากเราเย็บยึดในตำแหน่งที่ต่ำและเหมาะสมด้วยแรงที่พอดี ภาวะเยื่อบุตาปลิ้นส่วนใหญ่จะหายไปเอง แต่หากมุ่งเน้นแก้ไขส่วนนี้มากเกินไปอาจเกิดผลข้างเคียงด้านฟังก์ชันการใช้งานได้ ดังนั้นจึงไม่ใช่จุดหลักที่เน้นย้ำเพียงอย่างเดียว

และผมได้ใช้วิธีที่เรียกว่า ‘Dujul-ttagi’ (การเลาะเส้นเดิมเพื่อสร้างเส้นใหม่) เพื่อเปลี่ยนชั้นตาจาก Out-line เป็น In-out line

เมื่อเปิดแผลตาข้างขวาของคนไข้ (ข้างซ้ายในรูป) ในห้องผ่าตัด พบว่ากล้ามเนื้อยกเปลือกตาแยกออกจากกันและได้รับความเสียหาย ผมจึงทำการผ่าตัดแก้ไขกล้ามเนื้อตาใหม่ให้ดีขึ้น คนไข้เคยกล่าวว่าตาข้างขวาดูเล็กมาตั้งแต่เกิดอยู่แล้วด้วยครับ

ภาพจำลองด้านบนคัดลอกมาจาก Gunja Publishing (Aesthetic Plastic Surgery Vol. 2)

การเลาะเนื้อเยื่อใต้เปลือกตาเพื่อมายึดติดด้านล่างนั้น ยิ่งเลาะมากเท่าไหร่ กล้ามเนื้อรอบดวงตา (Orbicularis oculi) อาจเสียหายมากขึ้น ซึ่งอาจทำให้ภาวะตาปิดไม่สนิท (Lagophthalmos) แย่ลงได้

ภาพหลังผ่าตัด 4 เดือน

เนื่องจากโครงสร้างใบหน้าที่ไม่สมมาตร ตาข้างขวาของคนไข้ยังคงดูเล็กกว่าเล็กน้อย และเพราะมีการแก้ไขกล้ามเนื้อตาเพิ่มขึ้น จึงทำให้ดูใกล้กับคิ้วขวามากกว่าเดิม แต่นี่คือวิธีที่ทำให้ภาพรวมดูใกล้เคียงกันที่สุดจนคนทั่วไปแทบสังเกตไม่ออกครับ

ต้องขอบคุณคนไข้ที่เชื่อมั่นและไว้วางใจ ทำให้ผลการผ่าตัดออกมาดีครับ

รอยแผลเป็นจากการเปิดหัวตาเดิม ผมก็ได้พยายามเลาะพังผืดออกให้มากที่สุดเพื่อไม่ให้ดูบุ๋ม

เวลาปรึกษาก่อนผ่าตัด ผมจะบอกคนไข้เสมอว่าผมจะพยายามอย่างเต็มที่ แต่ไม่สามารถการันตีผลลัพธ์ 100% ได้ แน่นอนว่าผมทำสุดความสามารถในทุกเคส

มีคนไข้บางท่านถามว่า:

‘จะหายแน่นอนใช่ไหมคะ? ถ้าคุณหมอยืนยันถึงจะทำค่ะ’

ผมไม่สามารถให้คำยืนยันแบบนั้นได้ครับ เพราะการผ่าตัดมีตัวแปรมากมาย โดยเฉพาะเคสที่แก้ไขยาก (Extreme eyes) เป็นไปได้ยากที่จะทำให้เหมือนตาที่ไม่เคยผ่าตัดมาก่อน อีกทั้งความพึงพอใจส่วนบุคคลก็แตกต่างกัน แต่ผมเชื่อว่าหากคนไข้ทำตามคำแนะนำ ส่วนใหญ่จะได้ผลลัพธ์ที่ดีเยี่ยมครับ

ภาพเปรียบเทียบก่อนและหลังผ่าตัด

วิดีโอก่อนผ่าตัด

คำถามที่พบบ่อย

การแก้ไขเยื่อบุตาปลิ้นและขนตาปลิ้นทำได้อย่างไร?

ใช่ครับ สามารถแก้ไขได้อย่างเป็นธรรมชาติโดยการปรับการตรึงให้ต่ำและอ่อนลง การพยายามแก้ไขเยื่อบุตาปลิ้นอย่างรุนแรงเกินไปอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงด้านการทำงานได้ ดังนั้น แทนที่จะเน้นการผ่าตัดนี้เป็นหลัก เราแนะนำให้ปรับปรุงโดยการคลายพังผืดและการตรึงที่เหมาะสม

การกำจัดรอยพับหลายชั้นจำเป็นต้องมีการปลูกถ่ายไขมันเสมอไปหรือไม่?

ไม่ครับ ไม่จำเป็นเสมอไป ดังตัวอย่างในเนื้อหาหลัก การแก้ไขรอยพับหลายชั้นสามารถทำได้อย่างมีประสิทธิภาพเพียงแค่การคลายพังผืดที่มีอยู่เดิมอย่างละเอียด โดยไม่จำเป็นต้องมีการปลูกถ่ายไขมัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพของผู้ป่วย บางรายอาจเลือกวิธีการที่ไม่ต้องปลูกถ่ายไขมัน

ตาสองชั้นแบบ Out-line สามารถเปลี่ยนเป็น In-out line ได้หรือไม่?

ใช่ครับ สามารถทำได้ โดยการใช้เทคนิคการผ่าตัดแบบสองเส้นเพื่อลดระดับเส้นตาสองชั้นเดิม ทำให้ตาสองชั้นแบบ Out-line ที่ถูกสร้างขึ้นมาสามารถเปลี่ยนเป็น In-out line ที่ดูเป็นธรรมชาติได้ ในกระบวนการนี้ รอยแผลเป็นบุ๋มบริเวณรอยพับมงกุฎตาจะได้รับการปรับปรุงไปพร้อมกัน

ภาวะหนังตาตกไม่สมมาตรที่เกิดขึ้นหลังการผ่าตัดแก้ไขกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงสามารถผ่าตัดแก้ไขใหม่ได้หรือไม่?

ใช่ครับ สามารถปรับความสมมาตรได้ด้วยการผ่าตัดแก้ไขใหม่ ในกรณีที่กล้ามเนื้อเปิดตาแยกหรือเสียหายจากการผ่าตัดครั้งก่อน ทำให้ตาดูง่วงนอน จะมีการตรวจสอบสภาพกล้ามเนื้อในห้องผ่าตัด และทำการผ่าตัดแก้ไขกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงใหม่อย่างละเอียด เพื่อให้ดวงตาทั้งสองข้างมีความสมมาตรกันมากที่สุด

ผลลัพธ์ของการผ่าตัดแก้ไขตาที่ยากลำบากรับประกันความสมบูรณ์แบบ 100% หรือไม่?

ไม่ครับ เป็นเรื่องยากที่จะยืนยันหรือรับประกันผลการผ่าตัดได้ 100% เนื่องจากการผ่าตัดแก้ไขตาที่ยากลำบากมีปัจจัยหลายอย่าง และเป็นเรื่องยากที่จะทำให้สมบูรณ์แบบเหมือนตาที่ไม่เคยผ่าตัดมาก่อน อย่างไรก็ตาม หากทำการผ่าตัดอย่างเต็มที่ ส่วนใหญ่จะได้รับผลลัพธ์ที่ดี