การแก้ไขกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงที่มากเกินไป (Overcorrection) และการคลายกล้ามเนื้อตา

การลดระดับการแก้ไขกล้ามเนื้อตาที่มากเกินไป หรือการคลายกล้ามเนื้อตา

ในโพสต์นี้เราจะมาพูดถึงประเด็นนี้กันครับ

หากดูที่ตาข้างขวาของคนไข้ (ด้านซ้ายในรูป) เมื่อเทียบกับอีกข้างหนึ่ง จะเห็นว่าตาขาวเปิดออกมาให้เห็นมากกว่าปกติ ลองสังเกตที่ลูกศรดูครับ

เมื่อซูมเข้าไปจะเห็นได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

คนไข้เคสนี้ผ่าตัดมานานหลายปีแล้วครับ

ในกรณีแบบนี้ หากคิดแบบคนทั่วไปว่าแค่ไปตัดไหมที่เคยเย็บกล้ามเนื้อตาไว้ออกแล้วมันจะคลายตัวลงเองได้ไหม?

คำตอบคือ ‘ไม่ใช่’ ครับ นี่ไม่ใช่แค่การผ่าตัดเพื่อคลายปมไหม แต่เป็นศัลยกรรมรูปแบบใหม่ที่เรียกว่า ‘การผ่าตัดถอยกล้ามเนื้อตา’ (Retraction Surgery)

วิธีการคือต้องเลาะแยกทั้งกล้ามเนื้อยกเปลือกตา (Levator muscle), กล้ามเนื้อ มุลเลอร์ (Muller’s muscle) ไปจนถึงเยื่อบุตาด้านล่างออกทั้งหมด

แนวคิดคือการทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงเทียมขึ้นมาใหม่ก่อน แล้วจึงทำการปรับระดับกล้ามเนื้อตาใหม่อีกครั้ง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือ ในขณะที่ฉีดยาชา ตาจะดูเล็กลงจนดูเหมือนว่าการผ่าตัดถอยกล้ามเนื้อตาสำเร็จด้วยดี แต่เมื่อเวลาผ่านไป ส่วนใหญ่มักจะเกิดการกลับมาเป็นซ้ำ (ตาเบิกกว้างเหมือนเดิม)

ซึ่งการทำเคสลักษณะนี้บ่อยๆ จะช่วยให้เกิดความเชี่ยวชาญและเทคนิคเฉพาะตัวมากขึ้นครับ

ส่วนตาอีกข้างหนึ่งดูง่วงนอนเล็กน้อย ซึ่งตอนแรกคาดว่าอาจจะไม่จำเป็นต้องแก้ไขกล้ามเนื้อตามากนัก แต่เมื่อเปิดแผลเข้าไปจริงๆ กลับพบว่ากล้ามเนื้อยกเปลือกตาเกิดการแยกตัวออกจากกัน

นี่คือภาพหลังผ่าตัดวันที่ 5 ครับ คนไข้แวะมาหาเพราะอยากทราบว่าดวงตาเริ่มเข้าที่เข้าทางดีหรือไม่

ดูเหมือนว่าการผ่าตัดถอยกล้ามเนื้อตาจะเป็นไปด้วยดี และความสมมาตรของตาทั้งสองข้างก็ยังดูดีอยู่ในขณะนี้

อย่างไรก็ตาม จะประมาทไม่ได้ครับ ผมได้อธิบายให้คนไข้ฟังแล้วว่า ในช่วง 1 ถึง 2 เดือนแรก อาจมีปัจจัยต่างๆ เช่น การหดรั้งของแผลเป็นที่ทำให้ตาเบิกกว้างขึ้นมาอีกครั้งได้ ซึ่งจุดนี้จะเป็นช่วงที่ตัดสินใจยากมาก ว่าจะรอต่อไปหรือจะเปิดแผลเพื่อผ่าตัดถอยกล้ามเนื้อตาเพิ่มอีก

การตัดสินใจนี้ขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของแพทย์และความเชื่อมั่นระหว่างคนไข้กับหมอครับ

เนื่องจากเพิ่งผ่านไปเพียง 5 วันจึงยังมีอาการบวมอยู่ แต่เมื่อเวลาผ่านไป ตาทั้งสองข้างจะเปิดกว้างขึ้นกว่าตอนนี้เล็กน้อย และชั้นตาจะดูเป็นธรรมชาติมากขึ้นครับ

วิดีโอก่อนผ่าตัดครับ